{"id":395,"date":"2023-08-21T11:48:37","date_gmt":"2023-08-21T09:48:37","guid":{"rendered":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/?p=395"},"modified":"2025-06-12T11:50:12","modified_gmt":"2025-06-12T09:50:12","slug":"jak-pomoc-dziecku-rozwijac-umiejetnosc-wspolpracy-z-innymi-w-domu-i-w-przedszkolu-psycholog-radzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/2023\/08\/21\/jak-pomoc-dziecku-rozwijac-umiejetnosc-wspolpracy-z-innymi-w-domu-i-w-przedszkolu-psycholog-radzi\/","title":{"rendered":"Jak pom\u00f3c dziecku rozwija\u0107 umiej\u0119tno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy z innymi w domu i w przedszkolu? \u2013 psycholog radzi"},"content":{"rendered":"<h2>Drodzy Rodzice!<\/h2>\n<p>Niew\u0105tpliwie ka\u017cdy rodzic \u017cyczy\u0142by sobie, \u017ceby jego pociecha potrafi\u0142a zgodnie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 z nim i z innymi.<br \/>\nOd umiej\u0119tno\u015bci wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania zale\u017cy bowiem, jak dobrze dziecko odnajdzie si\u0119 w grupie r\u00f3wie\u015bniczej i czy b\u0119dzie przez ni\u0105 akceptowane.<br \/>\nNiestety, niekt\u00f3re metody stosowane przez doros\u0142ych, aby sk\u0142oni\u0107 dzieci do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, prowadz\u0105 do niszczenia ich poczucia godno\u015bci lub pozostawiaj\u0105 je w wirze nieprzyjemnych emocji. Rodzice cz\u0119sto czuj\u0105 si\u0119 ignorowani i lekcewa\u017ceni, ale nie bior\u0105 pod uwag\u0119, \u017ce spora cz\u0119\u015b\u0107 zachowa\u0144 dzieci wynika z ich reakcji, np. nadmiernych wymaga\u0144 lub krytyki. Nie pomagaj\u0105 te\u017c niezdrowe przekonania typu \u201edzieci powinny by\u0107 pos\u0142uszne\u201d,<br \/>\n\u201edzieci nie maj\u0105 prawa odmawia\u0107\u201d. Kiedy rodzice nie bior\u0105 pod uwag\u0119 ogranicze\u0144 dzieci, np. ich samopoczucia, problem\u00f3w, potrzeb, kt\u00f3re s\u0105 w danym momencie inne od ich w\u0142asnych, prowadzi to do braku zrozumienia i \u201e\u015blepego\u201d egzekwowania wykonywania polece\u0144. Przynosi to zwykle przeciwny efekt \u2013 bunt i konflikt lub rezygnacj\u0119 i poddanie si\u0119 dziecka (zw\u0142aszcza, kiedy rodzic jest agresywny). Wydaje si\u0119 oczywiste, \u017ce aby nauczy\u0107 dziecko<br \/>\nzgodnego po\u017cycia z innymi, samemu trzeba by\u0107 otwartym na p\u00f3j\u015bcie na kompromis, zawarcie ugody czy spokojn\u0105 rozmow\u0119 o tym, na czym opiekunom zale\u017cy. Na szcz\u0119\u015bcie s\u0105 r\u00f3\u017cne sposoby, kt\u00f3re mog\u0105 to u\u0142atwi\u0107.<br \/>\nCo mog\u0105 zrobi\u0107 rodzice, \u017ceby zach\u0119ci\u0107 dziecko do wsp\u00f3\u0142pracy?<br \/>\nPami\u0119tajcie, \u017ce jeste\u015bcie pierwszym i najwa\u017cniejszym wzorem dla dziecka. Je\u015bli sami ch\u0119tnie pomagacie dziecku, w granicach rozs\u0105dku, zgodnie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142acie z innymi czy z przyjemno\u015bci\u0105 robicie co\u015b dla innych, zaszczepiacie w nim podobn\u0105 postaw\u0119.<br \/>\nAdele Faber i Elaine Mazlish, autorki bestsellerowych poradnik\u00f3w dla rodzic\u00f3w, proponuj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce kroki maj\u0105ce zach\u0119ci\u0107 dziecko do wsp\u00f3\u0142pracy:<\/p>\n<ul>\n<li>Opiszcie s\u0142owami, co widzicie lub\/i przedstawcie w kilku s\u0142owach problem. Skupiacie si\u0119 w ten spos\u00f3b na tym, co nale\u017cy zrobi\u0107, a nie na wskazywaniu winnego. Zamiast u\u017cywa\u0107 formy \u201ety\u201d, opisujcie sytuacj\u0119 czy problem. U\u0142atwicie dziecku zrozumienie, o co wam dok\u0142adnie chodzi, np. Widz\u0119 twoje rzeczy rozrzucone po ca\u0142ym pokoju.<\/li>\n<li>Udzielcie informacji. Zamiast oceniania i pretensji, np. Ty zawsze masz ba\u0142agan w pokoju i nigdy nie chce ci si\u0119 sprz\u0105ta\u0107, dajcie dziecku szans\u0119 nauczenia si\u0119 czego\u015b i dajcie do zrozumienia, \u017ce mu ufacie, np. Kiedy rzeczy przewracaj\u0105 si\u0119 po pokoju, brudz\u0105 si\u0119 i niszcz\u0105 lub Miejsce zabawek i ksi\u0105\u017cek jest na p\u00f3\u0142ce, a ubra\u0144 w szafie. Powstrzymajcie si\u0119 od dawania informacji, kt\u00f3re dziecko ju\u017c zna.<\/li>\n<li>Powiedzcie to jednym s\u0142owem. Ta metoda oszcz\u0119dza czas i nudne wyja\u015bnienia, a zamiast uci\u0105\u017cliwych rozkaz\u00f3w dajecie dziecku mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykazania si\u0119 inteligencj\u0105 i inicjatyw\u0105, np. \u201ePorz\u0105dek\u201d lub \u201eZabawki i ubrania\u201d.<\/li>\n<li>Porozmawiajcie o swoich uczuciach. Pomocne mo\u017ce by\u0107 podzielenie si\u0119 z dzieckiem swoimi odczuciami. Pozwala to r\u00f3wnie\u017c na roz\u0142adowanie napi\u0119cia: Z\u0142o\u015bci mnie, kiedy nie dbasz o porz\u0105dek w swoim pokoju, tzn. kiedy rzeczy nie s\u0105 na swoim miejscu. Dzieci, kt\u00f3rych uczucia s\u0105 respektowane, prawdopodobnie b\u0119d\u0105 szanowa\u0107 uczucia doros\u0142ych.<\/li>\n<li>Powiedzcie o swoich oczekiwaniach, np. Oczekuj\u0119 od ciebie, \u017ce b\u0119dziesz dba\u0107 o porz\u0105dek w swoim pokoju\/w domu.<br \/>\nZmie\u0144cie spos\u00f3b m\u00f3wienia do dziecka, w tym rodzaj komunikat\u00f3w i ton g\u0142osu, na bardziej spokojny i \u017cyczliwy. Pami\u0119tajcie, \u017ce krytyczne s\u0142owa rani\u0105 podw\u00f3jnie. Dzieci zapami\u0119tuj\u0105 je i cz\u0119sto w p\u00f3\u017aniejszym okresie \u017cycia wykorzystuj\u0105 przeciwko sobie samym lub przeciwko innym.<br \/>\nU\u017cywajcie s\u0142owa \u201eprosz\u0119\u201d, np. prosz\u0105c o drobn\u0105 przys\u0142ug\u0119. Jest to dobry spos\u00f3b na z\u0142agodzenie szorstkiego polecenia. Nie wydawajcie rozkaz\u00f3w \u2013 rodzina to nie poligon wojskowy. Raczej stosujcie perswazj\u0119 i t\u0142umaczenie, dlaczego zale\u017cy wam, \u017ceby dziecko zrobi\u0142o to, o co je prosicie. Uczycie je w ten spos\u00f3b empatii zamiast buntowania si\u0119.<br \/>\nJe\u015bli chcecie, \u017ceby co\u015b zosta\u0142o zrobione natychmiast, lepiej m\u00f3wcie z naciskiem ni\u017c z pro\u015bb\u0105, np. Zale\u017cy mi, \u017ceby\u015b zrobi\u0142 to od razu. Obawiam si\u0119, \u017ce pod koniec dnia mo\u017cesz by\u0107 zm\u0119czony i zwyczajnie ci si\u0119 nie zechce.<br \/>\nWe\u017acie pod uwag\u0119 samopoczucie i potrzeby dziecka \u2013 ono, podobnie jak wy, mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 zm\u0119czone, zniech\u0119cone, przeci\u0105\u017cone ilo\u015bci\u0105 bod\u017ac\u00f3w, z\u0142e.<br \/>\nNauczcie siebie i dziecko zawiera\u0107 kompromisy, np. zaproponujcie sw\u00f3j i zapytajcie dziecko o jego propozycje.<br \/>\nPami\u0119tajcie, \u017ce dzieci (podobnie jak doro\u015bli) lubi\u0105 mie\u0107 wyb\u00f3r. Dawajcie go dziecku, kiedy to tylko mo\u017cliwe.<br \/>\nRodzice cz\u0119sto oczekuj\u0105, \u017ce dziecko zrobi to, o co je prosz\u0105 natychmiast, co powoduje w nim negatywne emocje.<br \/>\nJe\u015bli na czym\u015b wam zale\u017cy, zapytajcie dziecko, kiedy mo\u017ce to zrobi\u0107. Uczycie je w ten spos\u00f3b odpowiedzialno\u015bci za swoje obietnice i tego, \u017ce regu\u0142a wzajemno\u015bci (np. dotrzymywanie s\u0142owa) dzia\u0142a w obie strony.<br \/>\nRodzic powinien mie\u0107 w sobie pewien margines tolerancji, je\u015bli chodzi o spe\u0142nianie przez dziecko jego<br \/>\noczekiwa\u0144. Nadmierna sztywno\u015b\u0107 powoduje tylko niepotrzebn\u0105 z\u0142o\u015b\u0107 i frustracj\u0119.<br \/>\nWykorzystujcie humor i spr\u00f3bujcie w zabawny spos\u00f3b wp\u0142yn\u0105\u0107 na ch\u0119\u0107 dziecka do wykonania czego\u015b.<br \/>\nDzi\u0119kujcie dziecku i chwalcie je, kiedy spe\u0142ni Wasz\u0105 pro\u015bb\u0119, a zw\u0142aszcza wtedy, kiedy zrobi co\u015b z w\u0142asnej inicjatywy.<br \/>\nZwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119, czy pro\u015bba jest dostosowana do wieku i mo\u017cliwo\u015bci dziecka, czy ma dla niego sens.<br \/>\nMo\u017cliwe, \u017ce musicie u\u017cy\u0107 innych argument\u00f3w, \u017ceby przekona\u0107 dziecko lub da\u0107 dziecku wyb\u00f3r, kiedy i w jaki spos\u00f3b ma co\u015b zrobi\u0107.<br \/>\nZastan\u00f3wcie si\u0119, czy potrzebne s\u0105 jakie\u015b zmiany w domu, w rodzinie celem rozwini\u0119cia wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, np. bierzecie na siebie du\u017co, a potem odreagowujecie stres na dziecku.<br \/>\nZwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119, czy wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 czasu, kt\u00f3ry sp\u0119dzacie z dzieckiem, nie zamienia si\u0119 w d\u0142ug\u0105 list\u0119 rzeczy, kt\u00f3re dziecko ma do zrobienia, a potem rozliczanie go z nich.<br \/>\nSpr\u00f3bujcie spojrze\u0107 na dziecko bardziej pozytywnie. Zak\u0142adajcie, \u017ce potrafi odwzajemni\u0107 szacunek i zrozumienie. Dzieci nadmiernie krytykowane, kt\u00f3rym brakuje aprobaty, z czasem staj\u0105 si\u0119 krytyczne lub wr\u0119cz napastliwe wobec rodzica, ale tak\u017ce wobec siebie.<br \/>\nStrategia wielokrotnego powtarzania polece\u0144, cz\u0119sto zako\u0144czona krzykiem, nie jest skuteczna, gdy\u017c z czasem dziecko przestaje traktowa\u0107 was powa\u017cnie i zaczyna was ignorowa\u0107, co powoduje, \u017ce coraz bardziej si\u0119 irytujecie.<br \/>\nZamiast tego lepiej upewnijcie si\u0119, czy dziecko was us\u0142ysza\u0142o, prosz\u0105c o powt\u00f3rzenie komunikatu, a kiedy dziecko nadal nie wykonuje Waszego polecenia, przejd\u017acie do:<br \/>\n1) zapowiedzenia konsekwencji (adekwatnych do sytuacji) i<br \/>\n2) wyci\u0105gni\u0119cia ich, je\u015bli zapowied\u017a nie pomog\u0142a.<br \/>\nPami\u0119tajcie, dzieci to nie roboty i nie mog\u0105, a nawet nie powinny, reagowa\u0107 na polecenia zawsze. Chcecie je przecie\u017c nauczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c odmawiania i wyra\u017cania swojego zdania.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bibliografia:<br \/>\n1. A. Faber, E. Mazlish, \u201eJak m\u00f3wi\u0107, \u017ceby dzieci nas s\u0142ucha\u0142y. Jak s\u0142ucha\u0107, \u017ceby dzieci do nas m\u00f3wi\u0142y\u201d, Media<br \/>\nRodzina, Pozna\u0144 2010.<br \/>\n2. L.J. Cohen, \u201eRodzicielstwo poprzez zabaw\u0119\u201d, Mamania, Warszawa 2012.<br \/>\n3. F.L. Ilg, B.L. Ames, S.M. Baker, \u201eRozw\u00f3j psychiczny dziecka od 0 do 10 lat\u201d, Gda\u0144skie Wydawnictwo<br \/>\nPsychologiczne, Gda\u0144sk 2004.<br \/>\nArtyku\u0142 z Ksi\u0105\u017cki Nauczyciela \u201d Dzieciaki w akcji\u201d, pi\u0119ciolatki. Nowa Era<br \/>\nAutorzy porad specjalist\u00f3w: Anna Lewandowska \u2013 logopeda, Katarzyna Kajkowska \u2013 terapeuta SI, Ewelina Wilkos \u2013 psycholog.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">BK<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Drodzy Rodzice! Niew\u0105tpliwie ka\u017cdy rodzic \u017cyczy\u0142by sobie, \u017ceby jego pociecha potrafi\u0142a zgodnie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 z nim i z innymi. Od umiej\u0119tno\u015bci wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania zale\u017cy bowiem, jak dobrze dziecko odnajdzie si\u0119 w grupie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-395","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pedagogizacja-rodzicow","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=395"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":396,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/395\/revisions\/396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}