{"id":401,"date":"2023-08-21T11:52:33","date_gmt":"2023-08-21T09:52:33","guid":{"rendered":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/?p=401"},"modified":"2025-06-12T12:02:01","modified_gmt":"2025-06-12T10:02:01","slug":"jak-madrze-chwalic-i-nagradzac-dziecko-psycholog-radzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/2023\/08\/21\/jak-madrze-chwalic-i-nagradzac-dziecko-psycholog-radzi\/","title":{"rendered":"Jak m\u0105drze chwali\u0107 i nagradza\u0107 dziecko? \u2013 psycholog radzi"},"content":{"rendered":"

Drodzy Rodzice!<\/h2>\n

Wszyscy lubimy, kiedy najbli\u017csze osoby zwracaj\u0105 na nas uwag\u0119, doceniaj\u0105 nas i okazuj\u0105 pozytywne uczucia.
\nDziecku pochwa\u0142y i zach\u0119ty pomagaj\u0105 w kszta\u0142towaniu zdrowej, adekwatnej samooceny, dodaj\u0105 wiary we w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci, pomagaj\u0105 lepiej radzi\u0107 sobie z problemami, daj\u0105 poczucie bezpiecze\u0144stwa. Niestety, ludzki umys\u0142 z natury szybciej i \u0142atwiej wychwytuje negatywy ni\u017c pozytywy. Zdarza si\u0119, \u017ce kiedy dziecko zachowuje si\u0119 poprawnie, rodzice nie zwracaj\u0105 na nie uwagi, a dopiero kiedy zachowuje si\u0119 niew\u0142a\u015bciwie, kieruj\u0105 na nie
\nswoj\u0105 uwag\u0119. W ten spos\u00f3b, zupe\u0142nie wbrew swoim intencjom, utrwalaj\u0105 negatywne zachowanie dziecka.
\nDzieci reaguj\u0105 bowiem wed\u0142ug zasady, \u017ce lepsze jakiekolwiek zainteresowanie ni\u017c bycie niezauwa\u017conym.
\nAby odnosi\u0107 sukcesy wychowawcze i edukacyjne, a przy okazji cieszy\u0107 si\u0119 dobr\u0105 relacj\u0105 z dzieckiem, warto nauczy\u0107 si\u0119 dostrzegania jego pozytywnych zachowa\u0144. Wymaga to od doros\u0142ego wysi\u0142ku, \u017ceby zmieni\u0107 dotychczasowy spos\u00f3b my\u015blenia i reagowania.
\nWbrew powszechnym opiniom dziecko nagradzane i chwalone stara si\u0119 zachowywa\u0107 jeszcze lepiej. Natomiast
\ndziecko krytykowane dochodzi do wniosku, \u017ce jego wysi\u0142ki i tak nie maj\u0105 sensu, skoro rodzice i nauczyciele okazuj\u0105 jedynie niezadowolenie. W p\u00f3\u017aniejszym \u017cyciu mo\u017ce obra\u0107 dwie strategie reagowania \u2013 zniech\u0119ca\u0107 si\u0119 i poddawa\u0107 w obawie przed niepowodzeniem czy krytyk\u0105 lub narzuca\u0107 sobie wysokie, cz\u0119sto bezlitosne, standardy.
\nW potocznym rozumieniu przez nagrod\u0119 rozumiemy rzecz lub dzia\u0142anie b\u0119d\u0105ce zwie\u0144czeniem d\u0142ugiego wysi\u0142ku, kt\u00f3ry wymaga docenienia ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107. Przyk\u0142adem tak definiowanej nagrody mo\u017ce by\u0107 publiczna pochwa\u0142a i materialna nagroda dla dziecka za bardzo dobre wyniki w nauce. W uj\u0119ciu
\npsychologicznym przez nagrod\u0119 rozumiemy oddzia\u0142ywanie zwi\u0119kszaj\u0105ce prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia zachowania, kt\u00f3re uznajemy za po\u017c\u0105dane. Przyk\u0142adem takiej nagrody mo\u017ce by\u0107 zwolnienie z jednego zadania
\nza intensywn\u0105 prac\u0119 na zaj\u0119ciach czy wyj\u015bcie do kina za wywi\u0105zanie si\u0119 z ustalonej wcze\u015bniej umowy. Jedn\u0105 z najwi\u0119kszych nagr\u00f3d dla dziecka jest obdarzenie uwag\u0105 przez osob\u0119 doros\u0142\u0105 lub przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.
\nPochwa\u0142y i nagrody s\u0105 podstawowymi technikami behawioralnymi, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cna wzmacnia\u0107 po\u017c\u0105dane zachowania, szczeg\u00f3lnie u dzieci przejawiaj\u0105cych zachowania opozycyjne, motywowa\u0107 dziecko do wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w, utrwalaj\u0105c zachowania, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 sporadycznie.
\nJak m\u0105drze chwali\u0107 i nagradza\u0107 dziecko? \u2013 wskaz\u00f3wki dla rodzic\u00f3w i nauczycieli<\/p>\n

    \n
  1. Unikajcie m\u00f3wienia dziecku tego, czego sami nie lubicie s\u0142ucha\u0107.<\/li>\n
  2. Po\u015bwi\u0119cajcie ka\u017cdego dnia czas dziecku, \u017ceby mia\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 podzielenia si\u0119 swoimi pora\u017ckami i sukcesami.
    \nNiekoniecznie musicie zgadza\u0107 si\u0119 ze zdaniem dziecka, ale mo\u017cecie zrozumie\u0107 jego uczucia i potrzeby.<\/li>\n
  3. Kiedy dziecko ma z\u0142y dzie\u0144, oka\u017ccie mu du\u017co troski i ciep\u0142a.<\/li>\n
  4. Wsp\u00f3lnie sprawiajcie sobie przyjemno\u015bci.<\/li>\n
  5. Zawsze mo\u017cna za co\u015b dziecko pochwali\u0107. Skupiajcie si\u0119 bardziej na sukcesach, ni\u017c na pora\u017ckach.
    \nZastan\u00f3wcie si\u0119 wsp\u00f3lnie z dzieckiem, jak\u0105 lekcj\u0119 mo\u017ce wyci\u0105gn\u0105\u0107 z niepowodzenia.<\/li>\n
  6. Obserwujcie dziecko i zapisujcie pozytywne sytuacje, nawet te z pozoru oczywiste, oraz te, gdy dziecko zachowa si\u0119 lepiej ni\u017c zazwyczaj, kiedy zaprzestanie negatywnego zachowania lub gdy trudne wydarzenie przebiegnie mniej problematycznie. Pod koniec dnia podzielcie si\u0119 z dzieckiem pozytywnymi informacjami.<\/li>\n
  7. Chwalcie ka\u017cdy ma\u0142y krok dziecka ku po\u017c\u0105danemu zachowaniu, np. fragment wykonanej pracy (ewentualnie dodajcie informacj\u0119 o zadaniach, kt\u00f3re dziecko ma jeszcze do wykonania).<\/li>\n
  8. Pochwa\u0142y musz\u0105 si\u0119 odnosi\u0107 do konkretnych zachowa\u0144, nie stosujcie pochwa\u0142 og\u00f3lnych. Gdy oceniamy zachowanie lub tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dziecka, m\u00f3wi\u0105c: \u0142adnie, \u015blicznie, pi\u0119knie, dziecko nie wie, co tak naprawd\u0119 nam si\u0119 podoba. Wa\u017cne, \u017ceby pochwa\u0142a by\u0142a opisowa i mo\u017cliwie szczeg\u00f3\u0142owa. Dzi\u0119ki temu dziecko zobaczy, \u017ce jeste\u015bmy naprawd\u0119 nim zainteresowani.<\/li>\n
  9. Dobra pochwa\u0142a powinna zawiera\u0107 trzy elementy:
    \n\u2013 Opis tego, co widzimy, np. Widz\u0119 misie pouk\u0142adane na p\u00f3\u0142ce i klocki w pude\u0142kach.
    \n\u2013 Opis tego, co si\u0119 dzieje w naszych emocjach, np. Przyjemnie jest wej\u015b\u0107 do twojego pokoju i zobaczy\u0107 porz\u0105dek, bardzo mnie to cieszy.
    \n\u2013 Podsumowanie godnego pochwa\u0142y zachowania dziecka, np. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce potrafisz sam uporz\u0105dkowa\u0107 swoje zabawki.<\/li>\n
  10. Unikajcie takiej pochwa\u0142y, w kt\u00f3rej jest ukryte przypomnienie wcze\u015bniejszego niepowodzenia dziecka, np. No widzisz, jak chcesz, to potrafisz.<\/li>\n
  11. Uwa\u017cajcie na s\u0142owo \u201eale\u201d, kt\u00f3re \u201ekasuje\u201d nawet najlepsz\u0105 pochwa\u0142\u0119, np. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce posprz\u0105ta\u0142e\u015b swoje biurko, ale ubrania nadal le\u017c\u0105 na krze\u015ble.<\/li>\n
  12. Lepiej unika\u0107 komunikat\u00f3w: Jestem z ciebie taka dumna, a zamiast tego powiedzie\u0107: Mo\u017cesz by\u0107 z siebie dumny. Dziecko nabiera w\u00f3wczas pewno\u015bci siebie, a nie uczy si\u0119 zadowala\u0107 innych.<\/li>\n
  13. Dobrym sposobem wzmacniania zachowa\u0144 jest pochwa\u0142a w obecno\u015bci dziecka skierowana do osoby trzeciej.<\/li>\n
  14. Pochwa\u0142a powinna by\u0107 stosowana systematycznie, bowiem dzieci, \u017ceby rozwija\u0107 si\u0119 prawid\u0142owo, potrzebuj\u0105 pozytywnych informacji zwrotnych codziennie.<\/li>\n<\/ol>\n

    Najwa\u017cniejsze zasady nagradzania:<\/h3>\n

    Nagroda powinna by\u0107 atrakcyjna dla dziecka i realna do zrealizowania przez doros\u0142ego. Dziecko musi jednak odczuwa\u0107 niedosyt zasob\u00f3w, aby chcia\u0142o si\u0119ga\u0107 po mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobycia nagr\u00f3d, co oznacza,
    \n\u017ce przywileje i nagrody trzeba rozs\u0105dnie dawkowa\u0107. Nagrodami mog\u0105 by\u0107 mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n

      \n
    • wszelkie ma\u0142e nagrody, np. dodatkowa zabawa\/gra\/bajka, deser do obiadu,<\/li>\n
    • na kr\u00f3tki czas nadanie przywileju, np. bycie pomocnikiem nauczyciela\/grupowym przez jeden dzie\u0144, p\u00f3\u017aniejsze chodzenie spa\u0107 w pi\u0105tki i w weekendy,<\/li>\n
    • umo\u017cliwienie zrobienia czego\u015b, co z regu\u0142y jest zakazane, np. g\u0142o\u015bne s\u0142uchanie muzyki w ustalonym czasie, pomalowanie \u015bciany wed\u0142ug w\u0142asnego pomys\u0142u,<\/li>\n
    • nagrody materialne, np. atrakcyjna dla dziecka zabawka czy ksi\u0105\u017cka, bilet do kina,<\/li>\n
    • nagrody o charakterze spo\u0142ecznym, np. atrakcyjne dla dziecka wyj\u015bcie lub wycieczka, dzie\u0144 wolny od pracy i przedszkola (rodzic po\u015bwi\u0119ca czas tylko dziecku), nocowanie u kolegi\/kole\u017canki.<\/li>\n
    • Obowi\u0105zuj\u0105cy system nagr\u00f3d musi dotyczy\u0107 wszystkich dzieci w domu i w grupie przedszkolnej.<\/li>\n
    • Zasady otrzymywania nagr\u00f3d musz\u0105 by\u0107 dostosowane do konkretnego dziecka, czyli odnosi\u0107 si\u0119 do jego zainteresowa\u0144 i problem\u00f3w.<\/li>\n
    • Nagroda powinna by\u0107 wprowadzana wtedy, gdy pojawi si\u0119 po\u017c\u0105dane zachowanie, np. dziecko s\u0142yszy pochwa\u0142\u0119 ustn\u0105: Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce pomog\u0142e\u015b sprz\u0105tn\u0105\u0107 po obiedzie, wtedy gdy dziecko wykaza\u0142o si\u0119 inicjatyw\u0105.<\/li>\n
    • Nagroda nie mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 manipulacji i by\u0107 form\u0105 przekupstwa, np. nauczyciel lub rodzic obiecuje dziecku uczestnictwo w wycieczce (lub nagrod\u0119 materialn\u0105), \u017ceby by\u0142o spokojne.<\/li>\n<\/ul>\n

      W pracy z dzie\u0107mi wa\u017cne jest samonagradzanie. Nauczyciel np. mo\u017ce pod koniec dnia poprosi\u0107 ka\u017cde dziecko, aby powiedzia\u0142o, z czego jest zadowolone, lub napisa\u0107 notatk\u0119 do rodzic\u00f3w. Warto om\u00f3wi\u0107 z dzie\u0107mi uczucie dumy nie tylko wtedy, kiedy co\u015b im si\u0119 udaje, ale tak\u017ce wtedy, gdy jest trudno, ale pr\u00f3buj\u0105 wykona\u0107 zadanie.
      \nBlibliografia:
      \nA. Faber, E. Mazlish, \u201eJak m\u00f3wi\u0107, \u017ceby dzieci nas s\u0142ucha\u0142y, jak s\u0142ucha\u0107, \u017ceby dzieci do nas m\u00f3wi\u0142y\u201d, Media
      \nRodzina, Pozna\u0144 2001.
      \nA. Ko\u0142akowski, A. Pisula, \u201eSpos\u00f3b na trudne dziecko. Przyjazna terapia behawioralna\u201d, Gda\u0144skie
      \nWydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2011.
      \nArtyku\u0142 z Ksi\u0105\u017cki Nauczyciela \u201d Dzieciaki w akcji\u201d, cz\u0119\u015b\u0107 czwarta, pi\u0119ciolatki. Nowa Era
      \nAutorzy porad specjalist\u00f3w: Anna Lewandowska \u2013 logopeda, Katarzyna Kajkowska \u2013 terapeuta SI, Ewelina Wilkos \u2013 psycholog.<\/p>\n

      BK<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Drodzy Rodzice! Wszyscy lubimy, kiedy najbli\u017csze osoby zwracaj\u0105 na nas uwag\u0119, doceniaj\u0105 nas i okazuj\u0105 pozytywne uczucia. Dziecku pochwa\u0142y i zach\u0119ty pomagaj\u0105 w kszta\u0142towaniu zdrowej, adekwatnej samooceny, dodaj\u0105 wiary we […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-401","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pedagogizacja-rodzicow","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=401"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":402,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/401\/revisions\/402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}