{"id":407,"date":"2022-08-22T12:04:46","date_gmt":"2022-08-22T10:04:46","guid":{"rendered":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/?p=407"},"modified":"2025-06-12T12:09:26","modified_gmt":"2025-06-12T10:09:26","slug":"rola-zabawy-w-zyciu-dziecka-psycholog-radzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/2022\/08\/22\/rola-zabawy-w-zyciu-dziecka-psycholog-radzi\/","title":{"rendered":"Rola zabawy w \u017cyciu dziecka \u2013 Psycholog radzi"},"content":{"rendered":"

Drodzy Rodzice !<\/h2>\n

Zabawa jest jedn\u0105 z wa\u017cniejszych aktywno\u015bci, zwi\u0105zanych zar\u00f3wno z rozwojem spo\u0142eczno-emocjonalnym, jak i poznawczym dziecka. Jest ona kluczowa dla prawid\u0142owego rozwoju. Za po\u015brednictwem zabawy dziecko zaspokaja wiele istotnych potrzeb: uczy si\u0119 oddziela\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 od wyobra\u017ani, rozwija my\u015blenie abstrakcyjne, \u0107wiczy podporz\u0105dkowywanie si\u0119 regu\u0142om i przechodzenie od spontanicznego dzia\u0142ania do realizowania zaplanowanych wcze\u015bniej aktywno\u015bci, uczy si\u0119 regulacji emocji i prawid\u0142owych reakcji w sytuacjach spo\u0142ecznych.
\nW przedszkolu dzi\u0119ki zaj\u0119ciom, kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w formie zabawy, dziecko rozwija zmys\u0142y, doskonali sprawno\u015b\u0107 motoryczn\u0105, zdobywa wiedz\u0119 i rozwija mow\u0119, a co za tym idzie \u2013 r\u00f3wnie\u017c my\u015blenie.
\nZabawa pe\u0142ni te\u017c funkcj\u0119 terapeutyczn\u0105 \u2013 stwarza okazj\u0119 do ujawnienia emocji, pozwala wczu\u0107 si\u0119 w emocje innych. Wsp\u00f3lna zabawa daje poczucie wsp\u00f3lnoty i przynale\u017cno\u015bci. Dzi\u0119ki \u0107wiczeniu i doskonaleniu wspomnianych umiej\u0119tno\u015bci dziecko staje si\u0119 zdolne do podj\u0119cia wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z nauk\u0105 szkoln\u0105.
\nZabawa, chocia\u017c obecna w dzia\u0142aniach dziecka ju\u017c wcze\u015bniej, nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia w okresie przedszkolnym, gdy pojawia si\u0119 zabawa \u201ena niby\u201d, kt\u00f3ra umo\u017cliwia \u0107wiczenie wielu funkcji poznawczych i spo\u0142eczno-emocjonalnych w bezpiecznych, bo nienios\u0105cych ze sob\u0105 realnych nast\u0119pstw, warunkach.
\nW zabawie \u201ena niby\u201d dziecko stopniowo zdobywa wiedz\u0119 o regu\u0142ach rz\u0105dz\u0105cych rzeczywisto\u015bci\u0105 i \u0107wiczy je, zaczyna funkcjonowa\u0107 w odniesieniu do sensu zjawisk, przypisuj\u0105c dowolne znaczenia przedmiotom, a tak\u017ce planowa\u0107 dzia\u0142anie, zanim je zacznie (Wygotski, 2002).
\nNajwy\u017csz\u0105 form\u0105 zabawy, dost\u0119pn\u0105 dziecku pod koniec wieku przedszkolnego (5\u20136 lat), jest gra z regu\u0142ami, kt\u00f3ra wymaga wysokiego poziomu samokontroli, zdolno\u015bci do podporz\u0105dkowania si\u0119 zasadom gry, a tak\u017ce uwzgl\u0119dniania pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w zabawy jako r\u00f3wnorz\u0119dnych partner\u00f3w, negocjowania z innymi swoich pomys\u0142\u00f3w, czyli wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania.
\nDzieci w wieku przedszkolnym potrafi\u0105 bawi\u0107 si\u0119 same, bez udzia\u0142u doros\u0142ych, co nie oznacza, \u017ce nie potrzebuj\u0105 zaanga\u017cowania opiekun\u00f3w w tej kwestii. Zabawa jest potrzebna dziecku, ale r\u00f3wnie\u017c rodzicom, poniewa\u017c dostarcza informacji na temat rozwoju dziecka i pozwala lepiej je pozna\u0107, wspomaga rozw\u00f3j rodzica, odstresowuje, a dzi\u0119ki prze\u017cywanym podczas niej emocjom wzmacnia wi\u0119\u017a. Zabawa pozwala wyzwoli\u0107 doros\u0142ym swoje wewn\u0119trzne dziecko i powr\u00f3ci\u0107 do \u015bwiata, kt\u00f3ry by\u0142 im kiedy\u015b bliski. Za pomoc\u0105 zabawy
\nopiekunowie mog\u0105 rozwija\u0107 kompetencje emocjonalne u dzieci. Dzisiaj wielu rodzic\u00f3w \u017cyje obok dziecka, a nie razem z nim \u2013 kupuje zabawki, organizuje czas, zawo\u017c\u0105c z jednych zaj\u0119\u0107 na drugie. Tymczasem zabawa bardzo pomaga w wychowaniu. Czas sp\u0119dzony na zabawie to czas po\u015bwi\u0119cony na przygotowanie dziecka do doros\u0142ego \u017cycia. Zabawa jednoczy rodzin\u0119, grup\u0119 w przedszkolu, pozwala zbudowa\u0107 wi\u0119zi, a dzieciom
\nzapewnia dobre samopoczucie i energi\u0119 do eksploracji \u015bwiata.<\/p>\n

Wskaz\u00f3wki dla rodzic\u00f3w:<\/h4>\n
    \n
  1. Wsp\u00f3lne sp\u0119dzanie czasu w rodzinie i w grupie r\u00f3wie\u015bniczej jest konieczne dla prawid\u0142owego emocjonalnego, spo\u0142ecznego i intelektualnego rozwoju dziecka, gdy\u017c zaspokaja jego wa\u017cne potrzeby.<\/li>\n
  2. Znajd\u017a czas na zabaw\u0119 z dzieckiem i r\u00f3b to systematycznie, najlepiej ka\u017cdego dnia. Bardziej ni\u017c ilo\u015b\u0107 czasu liczy si\u0119 zaanga\u017cowanie i autentyczna uwaga. Czas zabawy ma nale\u017ce\u0107 wy\u0142\u0105cznie do dziecka, rodzic nie ogl\u0105da w\u00f3wczas telewizji, nie u\u017cywa telefonu kom\u00f3rkowego, nie gotuje \u201eprzy okazji\u201d obiadu. Nawet je\u015bli zabawa jest dla opiekun\u00f3w nieatrakcyjna czy wr\u0119cz nudna, warto si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 i bawi\u0107 mimo pocz\u0105tkowo
    \nodczuwanej nudy.<\/li>\n
  3. Najlepiej spyta\u0107 dziecko, w co mia\u0142oby ochot\u0119 si\u0119 bawi\u0107 podczas Waszego czasu zabawy.<\/li>\n
  4. Zabawa niedyrektywna to taka zabawa z dzieckiem, w kt\u00f3rej rodzic tak kieruje zabaw\u0105, aby dziecko samo dokonywa\u0142o wybor\u00f3w, czeka\u0142o na swoj\u0105 kolej, uczy\u0142o si\u0119 przez w\u0142asne dzia\u0142anie. Rodzic jest otwarty na pomys\u0142y i propozycje dziecka. Dzi\u0119ki takiej zabawie rodzic mo\u017ce lepiej pozna\u0107 uczucia i my\u015bli dziecka.<\/li>\n
  5. Zastan\u00f3w si\u0119, jakie zabawy pami\u0119tasz ze swojego dzieci\u0144stwa, wykorzystaj je, bawi\u0105c si\u0119 ze swoim dzieckiem.<\/li>\n
  6. Postaraj si\u0119 wyzwoli\u0107 swoje wewn\u0119trzne, spontaniczne i radosne dziecko. Doro\u015bli r\u00f3wnie\u017c potrzebuj\u0105 zabawy, \u017ceby zadba\u0107 o dobre samopoczucie.<\/li>\n
  7. Nauczyciele i rodzice powinni proponowa\u0107 dzieciom zabawy odpowiednie dla danego wieku. W literaturze i Internecie opiekunowie mog\u0105 znale\u017a\u0107 mn\u00f3stwo inspiracji do zabaw dla dzieci w r\u00f3\u017cnym wieku.<\/li>\n
  8. Opiekunowie mog\u0105 wykorzystywa\u0107 codzienne czynno\u015bci do wymy\u015blania nowych zabaw. Bawi\u0107 mo\u017cna si\u0119 wsz\u0119dzie i wszystkim \u2013 rozwijajcie kreatywno\u015b\u0107, wymy\u015blaj\u0105c razem z dzieckiem zabawy z u\u017cyciem koca, pi\u0142ki, papieru. Im prostsza zabawa, im mniej zabawek, tym wi\u0119kszy nacisk na bycie razem.<\/li>\n
  9. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce zabawa to wiele r\u00f3\u017cnych aktywno\u015bci, np. wsp\u00f3lna naprawa roweru, pieczenie ciastek, sadzenie ro\u015blinek, robienie zdj\u0119\u0107, wyj\u015bcie na basen czy wsp\u00f3lna przeja\u017cd\u017cka rowerowa.<\/li>\n
  10. Wa\u017cne s\u0105 zabawy relaksacyjne, wyciszaj\u0105ce, zw\u0142aszcza pod koniec dnia, np. dzieci\u0119ce masa\u017cyki, \u0107wiczenia uwa\u017cno\u015bci dla dzieci.<\/li>\n
  11. Wsp\u00f3lne przepychanki, turlanie, podrzucanie, si\u0142owanie si\u0119 (zw\u0142aszcza z tat\u0105) pozwalaj\u0105 dziecku lepiej odr\u00f3\u017cnia\u0107 zabaw\u0119 od przemocy oraz postawi\u0107 w\u0142a\u015bciwe granice.<\/li>\n
  12. Przy wyborze zabaw warto z g\u00f3ry ustali\u0107 zasady, np. niedopuszczalne s\u0105 zabawy agresywne, obra\u017canie i bicie innych czy niszczenie przedmiot\u00f3w. Kiedy zasada zostanie z\u0142amana, a dziecko od razu nie skoryguje swojego zachowania, zabawa powinna zosta\u0107 przerwana.<\/li>\n
  13. Warto wy\u0142\u0105czy\u0107 z czasu zabawy ogl\u0105danie telewizji czy granie w gry komputerowe (nawet wsp\u00f3lne).<\/li>\n
  14. Podczas zabawy doro\u015bli powinni: chwali\u0107, opisywa\u0107 zachowanie, wyra\u017ca\u0107 entuzjazm, unika\u0107 pyta\u0144 i polece\u0144.<\/li>\n
  15. W czasie zabawy nale\u017cy unika\u0107 wszystkiego, co kojarzy si\u0119 dziecku z obowi\u0105zkami, a wi\u0119c uczenia, poprawiania, udzielania wskaz\u00f3wek oraz wytykania b\u0142\u0119d\u00f3w, krytykowania, por\u00f3wnywania czy o\u015bmieszania.<\/li>\n
  16. Je\u015bli rodzice maj\u0105 wi\u0119cej dzieci, czas zabawy powinien zosta\u0107 wyznaczony dla ka\u017cdego z nich.<\/li>\n
  17. Je\u017celi w czasie zabawy pojawi si\u0119 niepo\u017c\u0105dane zachowanie, a nie jest ono bardzo trudne lub niebezpieczne,
    \ndoro\u015bli powinni je zignorowa\u0107, tzn. milcze\u0107 i pow\u015bci\u0105ga\u0107 mimik\u0119.<\/li>\n
  18. Je\u015bli podczas zabawy imaginacyjnej pojawi\u0105 si\u0119 trudne tematy, np. seks, \u015bmier\u0107, konflikty mi\u0119dzy rodzicami, l\u0119ki, pami\u0119tajmy, \u017ce dziecko potrzebuje je odegra\u0107, by zrozumie\u0107 swoje uczucia i otaczaj\u0105cy \u015bwiat.<\/li>\n
  19. Konieczne dla dobrej zabawy z dzieckiem jest porzucenie starych nawyk\u00f3w, tj. rozkazywanie innymi przejmowanie roli lidera, wsp\u00f3\u0142zawodnictwo, narzucanie w\u0142asnego tempa, nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 lub zbytnia pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107. Dzieci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 i preferuj\u0105 r\u00f3\u017cne style zabawy. Doro\u015bli powinni je pozna\u0107 i dostosowa\u0107 do nich w\u0142asne podej\u015bcie. Jest to du\u017ce wyzwanie.<\/li>\n
  20. Nie b\u00f3jmy si\u0119 fizycznej blisko\u015bci, kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci potrzebuje.<\/li>\n<\/ol>\n

    Bibliografia:
    \nL.S. Wygotski, \u201eWybrane prace psychologiczne II. Dzieci\u0144stwo i dorastanie\u201d, Pozna\u0144 2002.
    \nL.J. Cohen, \u201eRodzicielstwo przez zabaw\u0119. Nowe podej\u015bcie do wychowania\u201d, Mamania, Warszawa 2012.
    \nJ.P. Louis, K.M. Louis, \u201eMa\u0142y cz\u0142owiek, wielkie potrzeby. Jak zadba\u0107 o prawid\u0142owy rozw\u00f3j emocjonalny
    \ndziecka\u201d, Gda\u0144skie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2017.
    \nM. Ca\u0142usi\u0144ska, W. Malinowski, \u201eTrening umiej\u0119tno\u015bci wychowawczych\u201d, Gda\u0144skie Wydawnictwo
    \nPsychologiczne, Sopot 2012.
    \nA. Ko\u0142akowski, A. Pisula, \u201eSpos\u00f3b na trudne dziecko. Przyjazna terapia behawioralna\u201d, Gda\u0144skie
    \nWydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2011, rozdz. 2., s. 98.
    \nArtyku\u0142 z Ksi\u0105\u017cki Nauczyciela \u201d Dzieciaki w akcji\u201d, cz\u0119\u015b\u0107 czwarta, pi\u0119ciolatki. Nowa Era
    \nAutorzy porad specjalist\u00f3w: Anna Lewandowska \u2013 logopeda, Katarzyna Kajkowska \u2013 terapeuta SI, Ewelina Wilkos \u2013 psycholog.<\/p>\n

    BK<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Drodzy Rodzice ! Zabawa jest jedn\u0105 z wa\u017cniejszych aktywno\u015bci, zwi\u0105zanych zar\u00f3wno z rozwojem spo\u0142eczno-emocjonalnym, jak i poznawczym dziecka. Jest ona kluczowa dla prawid\u0142owego rozwoju. Za po\u015brednictwem zabawy dziecko zaspokaja wiele […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-407","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pedagogizacja-rodzicow","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=407"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":408,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions\/408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}