U dzieci sze\u015bcio- i siedmioletnich ponownie mog\u0105 nasila\u0107 si\u0119 stany l\u0119kowe w\u0142a\u015bciwe
\ndla poprzednich etap\u00f3w rozwojowych, np. l\u0119k przed ciemno\u015bci\u0105, r\u00f3\u017cnymi d\u017awi\u0119kami,
\npotworami chowaj\u0105cymi si\u0119 pod \u0142\u00f3\u017ckiem. L\u0119ki tego rodzaju mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w reakcji
\nna wa\u017cne zmiany w \u017cyciu dziecka, takie jak nowe obowi\u0105zki i wymagania, kt\u00f3rym dziecku
\ntrudno sprosta\u0107, przeprowadzka do innej miejscowo\u015bci, pobyt w szpitalu. Dzieci na tym
\npoziomie rozwoju intelektualnego s\u0105 bardziej \u015bwiadome wyst\u0119puj\u0105cych w otoczeniu
\nzagro\u017ce\u0144.
\nL\u0119k jako naturalny stan emocjonalny mo\u017ce pe\u0142ni\u0107 w \u017cyciu dziecka funkcj\u0119
\nadaptacyjn\u0105, np. ostrzega\u0107 przed potencjalnym niebezpiecze\u0144stwem, i mobilizowa\u0107 do
\nporadzenia sobie z dan\u0105 sytuacj\u0105, a wi\u0119c pomaga rozwi\u0105za\u0107 napotykane problemy. Kiedy
\njednak zaczyna by\u0107 nasilony nieproporcjonalnie do okoliczno\u015bci (na przyk\u0142ad parali\u017cuj\u0105cy l\u0119k,
\nkiedy rodzice sp\u00f3\u017aniaj\u0105 si\u0119 z odebraniem dziecka), jest wywo\u0142ywany neutralnymi, nie
\nstwarzaj\u0105cymi niebezpiecze\u0144stwa bod\u017acami, trwa nieproporcjonalnie d\u0142ugo w stosunku
\ndo wywo\u0142uj\u0105cego go bod\u017aca, towarzysz\u0105 mu nasilone objawy fizyczne, to staje si\u0119 l\u0119kiem
\ndezadaptacyjnym, czyli zaburza codzienne funkcjonowanie dziecka (na przyk\u0142ad dziecko boi
\nsi\u0119 samo zasypia\u0107, boi si\u0119 wsiada\u0107 do autobusu). M\u00f3wimy w\u00f3wczas o zaburzeniach
\nl\u0119kowych, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119stym problemem u dzieci.
\nZaburzenia l\u0119kowe negatywnie wp\u0142ywaj\u0105 na rozw\u00f3j psychospo\u0142eczny i szkolny
\ndziecka, dlatego warto jak najszybciej zasi\u0119gn\u0105\u0107 porady psychologa. Jednym z cz\u0119stych,
\nnasilonych l\u0119k\u00f3w u dzieci sze\u015bcioletnich jest l\u0119k separacyjny (roz\u0142\u0105ka z rodzicami), a tak\u017ce l\u0119k
\no zdrowie w\u0142asne i bliskich os\u00f3b, przed z\u0142odziejami, wypadkiem itp. L\u0119k separacyjny jest
\nprawid\u0142owym zjawiskiem u dzieci do 3. roku \u017cycia, a potem powinien stopniowo zanika\u0107
\n(do 5. roku \u017cycia).
\nRodzic\u00f3w powinny zaniepokoi\u0107 nast\u0119puj\u0105ce zachowania dziecka:
\n\u25cf odczuwanie przez dziecko nadmiernego l\u0119ku, gdy spodziewa si\u0119 roz\u0142\u0105ki z opiekunem
\n(najcz\u0119\u015bciej matk\u0105), w trakcie roz\u0142\u0105ki lub gdy tylko sobie tak\u0105 roz\u0142\u0105k\u0119 wyobra\u017ca;<\/p>\n
\u25cf op\u00f3r, p\u0142acz, czasem dolegliwo\u015bci somatyczne (b\u00f3l z\u0119ba, b\u00f3le brzucha, g\u0142owy) podczas pr\u00f3b
\nseparacji z opiekunem;
\n\u25cf w czasie nieobecno\u015bci rodzic\u00f3w zamartwianie si\u0119 przez dziecko, \u017ce opiekun zachoruje,
\numrze, b\u0119dzie mia\u0142 wypadek, koszmarne sny o takich tre\u015bciach;
\n\u25cf nie chce samo spa\u0107.
\nCo mog\u0105 zrobi\u0107 rodzice, kiedy podejrzewaj\u0105 u dziecka zaburzenia l\u0119kowe?
\n\u25cf Zrozumie\u0107 i przyj\u0105\u0107 l\u0119k dziecka. Strategia zaprzeczania jest popularn\u0105 metod\u0105 w\u015br\u00f3d
\nrodzic\u00f3w, polegaj\u0105c\u0105 na wmawianiu dziecku, \u017ce nie ma si\u0119 czego ba\u0107. Bagatelizowanie
\ni zaprzeczanie uczuciom dziecka na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 jest szkodliwe, nie znajduje ono bowiem
\nzrozumienia i zostaje ze swoimi obawami samo.
\n\u25cf Dba\u0107 o zaspokajanie potrzeb dziecka, zw\u0142aszcza potrzeby bezpiecze\u0144stwa. Okazywa\u0107
\nzrozumienie dla emocji i uczu\u0107 dziecka, dotrzymywa\u0107 obietnic, pokazywa\u0107, jak
\nkonstruktywnie rozwi\u0105zywa\u0107 sytuacje konfliktowe, przygotowywa\u0107 je, odpowiednio
\nwcze\u015bniej, na nowe wyzwania.
\n\u25cf Uczy\u0107 dziecko konstruktywnych sposob\u00f3w raczenia sobie z emocjami, w tym
\nrozpoznawania sygna\u0142\u00f3w pobudzenia w ciele wywo\u0142anego przez l\u0119k i strategii radzenia sobie
\nz tym uczuciem. Modelowa\u0107 sposoby radzenia sobie, np. poprzez modyfikacj\u0119 l\u0119kowej mowy
\nwewn\u0119trznej (tzw. my\u015bli automatycznych) \u2013 pokazanie dziecku, jak jego l\u0119kowe
\nprzewidywania wp\u0142ywaj\u0105 na jego samopoczucie i zachowanie.
\nRodzice powinni zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, jakie komunikaty werbalne i niewerbalne wysy\u0142aj\u0105 dziecku.
\nWycofanie rodzica umacnia dziecko w przekonaniu, \u017ce trudnych sytuacji trzeba unika\u0107
\nzamiast je rozwi\u0105zywa\u0107, czyli utrwala dysfunkcjonalny, l\u0119kowy mechanizm radzenia sobie
\nz problemami (negatywne wzmacnianie).
\n\u25cf Udziela\u0107 dziecku konkretnych wskaz\u00f3wek (tak\u017ce za pomoc\u0105 cia\u0142a), jak rozpozna\u0107
\npotencjalne lub hipotetyczne zagro\u017cenie, a najlepiej realne niebezpiecze\u0144stwa, kiedy si\u0119
\npojawi\u0105, i jak sobie z nimi radzi\u0107 (gro\u017any pies, rozgrzane \u017celazko). B\u0142\u0119dem jest og\u00f3lne
\nostrzeganie przed hipotetycznymi niebezpiecze\u0144stwami.
\n\u25cf Zach\u0119ca\u0107 dziecko do wykonywania \u0107wicze\u0144 ekspozycyjnych, kt\u00f3re s\u0105 stopniowane, aby
\nosi\u0105gn\u0105\u0107 po kolei nowe umiej\u0119tno\u015bci. Mo\u017cna np. z dzieckiem narysowa\u0107 piramid\u0119 sytuacji
\nwyzwalaj\u0105cych l\u0119k i zbiera\u0107 gwiazdki za ka\u017cdy pokonany etap. \u0106wiczy\u0107 nowo nabyte umiej\u0119tno\u015bci w sytuacjach wzbudzaj\u0105cych l\u0119k \u2013 ekspozycje w wyobra\u017ani i ekspozycje
\nna \u017cywo.
\n\u25cf Bardzo wa\u017cne jest, aby nie izolowa\u0107 dziecka od \u015brodowiska r\u00f3wie\u015bniczego, ale wspiera\u0107 je
\ni zach\u0119ca\u0107 do uczestniczenia w \u017cyciu dzieci\u0119cej spo\u0142eczno\u015bci.
\n\u25cf Stosowa\u0107 razem z dzieckiem metody relaksacyjne i \u0107wiczenia oddechowe, np. \u0107wiczenia
\nuwa\u017cno\u015bci, joga dla dzieci, progresywna relaksacja mi\u0119\u015bni Jacobsona dostosowana do wieku
\ndziecka itp.
\n\u25cf Cz\u0119sto, szczeg\u00f3lnie w przypadku l\u0119ku spo\u0142ecznego, bardzo pomocne jest zapisanie dziecko
\nna trening umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych, w tym trening zachowa\u0144 asertywnych.
\n\u25cf Uwa\u017cnie przyjrze\u0107 si\u0119 zmianom, jakie zasz\u0142y w rodzinie, w tym w\u0142asnym l\u0119kowym wzorcom
\nmy\u015blenia i zachowania, oraz rozpocz\u0105\u0107 prac\u0119 nad ich zmian\u0105, co przek\u0142ada si\u0119 w pozytywny
\nspos\u00f3b na atmosfer\u0119 domow\u0105 i jest wa\u017cnym czynnikiem wspieraj\u0105cym dla dziecka.
\nBy\u0107 mo\u017ce konieczna oka\u017ce si\u0119 pomoc terapeuty rodzinnego w rozwi\u0105zywaniu konflikt\u00f3w
\ni napi\u0119\u0107 w rodzinie.
\n\u25cf Kiedy nasilenie niepokoju u dziecka jest silne, rodzice powinni zg\u0142osi\u0107 si\u0119 po porad\u0119 do
\nspecjalisty. Podstawow\u0105 metod\u0105 leczenia w przypadku stwierdzenia zaburze\u0144 l\u0119kowych
\ns\u0105 oddzia\u0142ywania psychoterapeutyczne, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w przynosz\u0105 dobre
\nefekty. Je\u015bli objawy s\u0105 bardzo nasilone, stosuje si\u0119 dodatkowo leczenie farmakologiczne.
\nEwelina Wilkos, psycholog<\/p>\n
Wola\u0144czyk T., Komender J. (red.) Zaburzenia emocjonalne i behawioralne u dzieci, Wyd.
\nPZWL, Warszawa 2014.
\nLast C.G., Jak pom\u00f3c dziecku, kt\u00f3re si\u0119 boi?, Wyd. eSPe, Krak\u00f3w 2012.
\nSnel E., Uwa\u017cno\u015b\u0107 i spok\u00f3j \u017cabki, Wyd. Co Ja Na To, Warszawa 2015.
\nRapee R., Wignall A., Spence S., Lyneham H., Cobham V., L\u0119k u dzieci. Poradnik
\nz \u0107wiczeniami, WUJ, Krak\u00f3w 2017.
\nKendall P.C., Hedtke K.A., Terapia poznawczo-behawioralna zaburze\u0144 l\u0119kowych u dzieci,
\nGWP, Sopot 2016.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Drodzy Rodzice! U dzieci sze\u015bcio- i siedmioletnich ponownie mog\u0105 nasila\u0107 si\u0119 stany l\u0119kowe w\u0142a\u015bciwe dla poprzednich etap\u00f3w rozwojowych, np. l\u0119k przed ciemno\u015bci\u0105, r\u00f3\u017cnymi d\u017awi\u0119kami, potworami chowaj\u0105cymi si\u0119 pod \u0142\u00f3\u017ckiem. L\u0119ki […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-415","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pedagogizacja-rodzicow","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=415"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":416,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415\/revisions\/416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}