O stresie m\u00f3wimy, kiedy zachwiana zostaje r\u00f3wnowaga psychiczna i fizyczna mi\u0119dzy
\nwymaganiami sytuacji a zasobami osoby. Czynnikami powoduj\u0105cymi stres mog\u0105 by\u0107 czynniki
\numys\u0142owe, fizjologiczne lub fizyczne. Stres, w powszechnym odbiorze, jest uwa\u017cany
\nza zjawisko szkodliwe. W rzeczywisto\u015bci dzia\u0142anie niepo\u017c\u0105dane przynosi jedynie stres zbyt
\nsilny, przekraczaj\u0105cy indywidualne mo\u017cliwo\u015bci adaptacyjne jednostki, lub zbyt d\u0142ugotrwa\u0142y.
\nJest reakcj\u0105 organizmu na zagro\u017cenie, utrudnienie lub niemo\u017cno\u015b\u0107 realizacji wa\u017cnych cel\u00f3w
\ni zada\u0144. Z kolei stres umiarkowany jest stresem pozytywnie mobilizuj\u0105cym do dzia\u0142ania,
\nzwi\u0119ksza mo\u017cliwo\u015bci radzenia sobie z wymaganiami adaptacyjnymi otoczenia, dzi\u0119ki czemu
\numo\u017cliwia rozw\u00f3j psychiczny. Wielu badaczy okre\u015bla stres jako podstawowy czynnik rozwoju.
\nJe\u015bli jednak dziecko jest nara\u017cone na bod\u017ace stresowe zbyt d\u0142ugo, przyczynia si\u0119 to do
\nrozwoju zaburze\u0144 psychicznych, g\u0142\u00f3wnie l\u0119kowych (nerwicowych) i depresyjnych. Rodzice
\ni rodzina maj\u0105 decyduj\u0105cy wp\u0142yw zar\u00f3wno na cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 prze\u017cywania przez dziecko
\nr\u00f3\u017cnego rodzaju napi\u0119\u0107 i generowania stresor\u00f3w, jak i na zdolno\u015b\u0107 radzenia sobie z nimi.
\nPoza predyspozycjami genetycznymi podstawowe znaczenie ma to, w jaki spos\u00f3b rodzice
\nmodeluj\u0105 u dziecka spos\u00f3b my\u015blenia (przekonania, postawy) i zachowania, w tym
\nregulowanie emocji.
\nWiele jest prawdy w powiedzeniu, \u017ce szcz\u0119\u015bliwi rodzice to szcz\u0119\u015bliwe dziecko.
\nW ko\u0144cu dziecko, przebywaj\u0105c z rodzicami, obserwuje ich i na\u015bladuje spos\u00f3b post\u0119powania
\n(pocz\u0105tkowo bezrefleksyjnie), a utrwalone nawyki kszta\u0142tuj\u0105 jego charakter i osobowo\u015b\u0107
\n(sta\u0142e cechy). Ponadto rodzice, czasami nie\u015bwiadomie, mog\u0105 nagradza\u0107 b\u0105d\u017a wygasza\u0107
\npewne reakcje u dziecka, np. niem\u00f3wienie wprost o uczuciach. Stabilni emocjonalnie
\nrodzice, kt\u00f3rzy umiej\u0105 zachowa\u0107 spok\u00f3j i uwa\u017cno\u015b\u0107 podczas interakcji z dzieckiem, a czasami
\nprzyzna\u0107 si\u0119 do b\u0142\u0119du, nie wyzwalaj\u0105 w dziecku niepotrzebnego stresu.
\nU m\u0142odszych dzieci stres bardzo cz\u0119sto daje o sobie zna\u0107 pod postaci\u0105 r\u00f3\u017cnych objaw\u00f3w
\nfizycznych, jak cho\u0107by przyspieszone bicie serca, pocenie si\u0119, dr\u017cenie, przyspieszony oddech,
\nuczucie duszno\u015bci, zawroty g\u0142owy, b\u00f3le g\u0142owy, brzucha. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce dzieci
\nw wieku przedszkolnym maj\u0105 stosunkowo s\u0142abo rozwini\u0119te umiej\u0119tno\u015bci komunikacyjne,<\/p>\n
dopiero zdobywaj\u0105 do\u015bwiadczenia w relacjach i cz\u0119sto prze\u017cywaj\u0105 i ujawniaj\u0105 stres nieco
\nodmiennie ni\u017c doro\u015bli, np. poprzez bardzo zmienne nastroje, problemy z utrzymaniem uwagi.
\nCzasami ich zachowanie mo\u017ce by\u0107 przez doros\u0142ych odbierane jako \u201eniegrzeczne\u201d, zbyt
\npowolne czy leniwe, a w rzeczywisto\u015bci dziecko do\u015bwiadcza nadmiernego stresu.<\/p>\n
\u25cf Uwa\u017cnie obserwowa\u0107 dziecko i gdy jego zachowanie wydaje si\u0119 im dziwne, nietypowe,
\ndenerwuje ich czy irytuje, potraktowa\u0107 to jako sygna\u0142 alarmowy.
\nPrawdopodobnie dziecko w ten spos\u00f3b pokazuje, \u017ce nie daje sobie rady z jakim\u015b problemem.
\nMo\u017ce jest zm\u0119czone nadmiarem zaj\u0119\u0107 lub niepok\u00f3j budz\u0105 w nim jakie\u015b konkretne sytuacje
\npoza domem, o kt\u00f3rych dziecko nie m\u00f3wi. Nale\u017cy monitorowa\u0107, w jakie gry komputerowe
\ndziecko gra i co ogl\u0105da w telewizji. Czasem niepokoj\u0105ce obrazy, omawiane tragedie czy kl\u0119ski
\n\u017cywio\u0142owe mog\u0105 powa\u017cnie nadszarpn\u0105\u0107 nerwy dziecka.
\n\u25cf Przewidzie\u0107 i zapobiec niepo\u017c\u0105danym reakcjom, np. przeznaczaj\u0105c odpowiednio wi\u0119cej
\nczasu na pewne czynno\u015bci, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na potrzeby fizyczne i psychiczne dziecka.
\n\u25cf Postara\u0107 si\u0119 emocjonalnie dostraja\u0107 do dziecka, przyjmuj\u0105c jego perspektyw\u0119.
\nPodczas rozmowy rodzice powinni po\u015bwi\u0119ca\u0107 dziecku ca\u0142\u0105 swoj\u0105 uwag\u0119: s\u0142ucha\u0107 ka\u017cdego
\ns\u0142owa, wyczuwa\u0107 jego stan emocjonalny i w czasie jemu po\u015bwi\u0119conym nie my\u015ble\u0107 o niczym
\ninnym ni\u017c jego potrzeby. Nie oznacza to jednocze\u015bnie, \u017ce gdy dziecko domaga si\u0119 uwagi,
\nnale\u017cy rzuci\u0107 wszystko.
\n\u25cf Po\u015bwi\u0119ca\u0107 dziecku czas i uwag\u0119. Rozmawia\u0107 o sprawach bie\u017c\u0105cych \u2013 pozwoli\u0107, \u017ceby
\nopowiada\u0142o o swoim dniu, o tym, co je boli czy niepokoi, ale i opowiada\u0107 o sobie, pokazuj\u0105c
\nprze\u017cywane emocje. Nie krytykowa\u0107 i nie bagatelizowa\u0107 spraw dziecka. To, co dla rodzic\u00f3w
\nmo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 b\u0142ahe, dla dziecka stanowi powa\u017cne wyzwanie. Rodzice nie zawsze musz\u0105
\ndawa\u0107 \u201edobre rady\u201d. Najwa\u017cniejsze, \u017ce s\u0105 przy dziecku i je rozumiej\u0105.
\n\u25cf Wyznaczy\u0107 jasne zasady i wyra\u017ane granice (m\u0105dra dyscyplina), a tak\u017ce pozwoli\u0107 dziecku na decydowanie w \u201ema\u0142ych sprawach\u201d, adekwatnych do jego wieku i mo\u017cliwo\u015bci, co pozwoli mu mie\u0107 wi\u0119ksze poczucie kontroli. Takie zachowanie daje poczucie stabilizacji i bezpiecze\u0144stwa.
\n\u25cf Dba\u0107 o zbudowanie silnej wi\u0119zi z dzieckiem opartej na poczuciu zaufania i bezpiecze\u0144stwa oraz serdecznej atmosfery, pe\u0142nej mi\u0142o\u015bci i zrozumienia. Przytula\u0107 dziecko \u2013 dotyk to prawdziwy uzdrowiciel, cz\u0119sto jest warty wi\u0119cej ni\u017c tysi\u0105ce s\u0142\u00f3w.<\/p>\n
\u25cf Proponowa\u0107 dziecku zabawy, kt\u00f3re relaksuj\u0105, a tak\u017ce odpowiedni\u0105 dawk\u0119 aktywno\u015bci
\nfizycznej na \u015bwie\u017cym powietrzu, co nie tylko pozwala pozby\u0107 si\u0119 napi\u0119cia, ale i buduje wi\u0119\u017a
\nmi\u0119dzy rodzicami i dzie\u0107mi. \u0106wiczenia fizyczne i stosowanie technik relaksacyjnych sprawi\u0105,
\n\u017ce dziecku \u0142atwiej b\u0119dzie stawi\u0107 czo\u0142o stresuj\u0105cej sytuacji.
\n\u25cf Wygospodarowa\u0107 troch\u0119 czasu na odpoczynek \u2013 harmonogram rodziny jest zazwyczaj
\nprzeci\u0105\u017cony, a dzieci maj\u0105 bardzo ma\u0142o czasu na swobodn\u0105 zabaw\u0119, spacery, nud\u0119.
\nTymczasem to w tych momentach mog\u0105 na\u0142adowa\u0107 swoje akumulatory.
\n\u25cf Ciekawym i udowodnionym naukowo podej\u015bciem w radzeniu sobie ze stresem jest
\nmindfulness, t\u0142umaczona na polski jako uwa\u017cno\u015b\u0107. \u0106wiczenia uwa\u017cno\u015bci pomagaj\u0105 dzieciom i rodzicom uspokoi\u0107 gonitw\u0119 my\u015bli, do\u015bwiadcza\u0107 i akceptowa\u0107 my\u015bli, uczucia i doznania z cia\u0142a. \u201ePoprzez \u0107wiczenia uwa\u017cno\u015bci i \u015bwiadomego do\u015bwiadczania chwili obecnej ucz\u0105 si\u0119 zatrzymywa\u0107, \u017ceby z\u0142apa\u0107 oddech i poczu\u0107, czego w danej chwili potrzebuj\u0105. W ten spos\u00f3b wy\u0142\u0105czaj\u0105 autopilota.\u201d (Eline Snel) [Program \u0107wicze\u0144 uwa\u017cno\u015bci w: \u201eUwa\u017cno\u015b\u0107 i spok\u00f3j \u017cabki\u201d].
\n\u25cf Czyta\u0107 dzieciom bajki z terapeutycznym przes\u0142aniem, samodzielnie wymy\u015bla\u0107 historie,
\nw kt\u00f3rych bohaterowie prze\u017cywaj\u0105 stresy, niepokoje i l\u0119ki i pr\u00f3buj\u0105 stawi\u0107 im czo\u0142o.
\n\u25cf Omawia\u0107 z dzieckiem r\u00f3\u017cne przysz\u0142e i potencjalnie stresuj\u0105ce sytuacje i wymy\u015bla\u0107 r\u00f3\u017cne
\nscenariusze poradzenia sobie z nimi. Pokazywa\u0107 zasoby dziecka, jego mocne strony,
\nprzypomina\u0107 o sytuacjach, w kt\u00f3rych dziecko sobie poradzi\u0142o.
\nOswajanie l\u0119ku poprzez nazywanie go, prze\u017cywanie \u201ena sucho\u201d \u0142agodzi obaw\u0119, \u017ce dziecko nie b\u0119dzie umia\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 w nowych sytuacjach. Nie chodzi o to, by da\u0107 mu gotowe recepty, ale uczy\u0107 je reagowa\u0107 elastycznie.
\n\u25cf Nale\u017cy pom\u00f3c dziecku zidentyfikowa\u0107 jego niekontrolowane objawy stresu, cho\u0107by takie
\njak: bezsenno\u015b\u0107, wahania nastroju, nadmierna ch\u0119\u0107 na s\u0142odycze, tiki nerwowe, b\u00f3le g\u0142owy.
\nDziecko potrzebuje od nas komunikat\u00f3w, \u017ce jest dla nas wa\u017cne, \u017ce nie jest samo, \u017ce jego
\nobjawy nie s\u0105 niczym z\u0142ym, lecz s\u0142u\u017c\u0105 temu, aby pom\u00f3c mu wyrazi\u0107 niepok\u00f3j i poradzi\u0107 sobie z nim.<\/p>\n
\u25cf Bardziej zwraca\u0107 uwag\u0119 na s\u0142owa wypowiadane w obecno\u015bci dzieci. Cz\u0119sto rodzice
\nniechc\u0105cy wci\u0105gaj\u0105 dziecko w swoje doros\u0142e sprawy, np. opowiadaj\u0105 o braku pieni\u0119dzy,
\nk\u0142opotach w pracy, problemach ze zdrowiem czy w relacjach z partnerem. Mo\u017ce to by\u0107 dla
\ndziecka zbyt skomplikowane, wywo\u0142ywa\u0107 niepok\u00f3j i frustracj\u0119.
\nEwelina Wilkos, psycholog<\/p>\n
Snel E., Uwa\u017cno\u015b\u0107 i spok\u00f3j \u017cabki, Wyd. CoJaNaTo, Warszawa 2015.
\nHawn G., Holden W., 10 minut uwa\u017cno\u015bci. Laurum, Warszawa 2013.
\nGreenland Kaiser S., Dziecko wolne od stresu, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2012.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Drodzy Rodzice! O stresie m\u00f3wimy, kiedy zachwiana zostaje r\u00f3wnowaga psychiczna i fizyczna mi\u0119dzy wymaganiami sytuacji a zasobami osoby. Czynnikami powoduj\u0105cymi stres mog\u0105 by\u0107 czynniki umys\u0142owe, fizjologiczne lub fizyczne. Stres, w […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-419","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pedagogizacja-rodzicow","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/419","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=419"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/419\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":420,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/419\/revisions\/420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=419"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=419"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp5.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=419"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}